Noraduz — namaz vaxtları
7 августа 2026 / 24 сафара 1448 г. х.
Aylıq cədvəl
Noraduz namaz vaxtlarının xüsusiyyətləri
Noraduz namaz cədvəli şəhərin yerli məlumatlarına əsasən hesablanır, ona görə də o, eyni saat qurşağı daxilində belə qonşu yaşayış məntəqələrindən fərqlənə bilər.
Noraduz-dakı yerli vaxt Moskva vaxtından 1 saat irəlidə. Buna görə də Sübh, Günorta, İkindi, Axşam və Gecə namazları ölkənin orta vaxtına görə deyil, məhz bu şəhərin məlumatlarına əsasən hesablanır.
Noraduz üçün 40.3779°N və 45.1805°E koordinatları tətbiq edilir. En dairəsinə görə günün mövsümi uzunluğu, uzunluğa görə isə günorta günəşi və Günorta namazının vaxtının sürüşməsi müəyyən edilir. Cənub en dairələri üçün gün və gecə uzunluğunun mövsümi dəyişmələri daha mülayim olur.
İki şəhər eyni saat qurşağında olsa belə, en dairəsi və uzunluq səbəbindən namaz vaxtı fərqlənə bilər. Cənub şəhərlərində fərqlər çox vaxt günəşin çıxması, Günorta və Axşam vaxtında hiss olunur.
Noraduz üçün bugünkü cədvələ görə günəş 06:02 çıxır, Axşam vaxtı isə 20:07 başlayır. Bu hadisələr arasında 14 saat 5 dəqiqə keçir. Bu, kəskin mövsümi sapmalar olmadan mülayim gün uzunluğudur.
20:07 axşam namazı və 04:29 səhər Sübh namazı arasında 8 saat 22 dəqiqə keçir. Noraduz üçün bu, gecə namazlarını planlaşdırmada vacib istiqamətdir. Bu, Gecə namazı, Vitr oxumaq və Sübhə hazırlaşmaq üçün əlverişli gecə uzunluğudur.
Yayda Noraduz gün uzanır, lakin fərqlər adətən şimal şəhərlərinə nisbətən daha az kəskin olur.
Noraduz-da namaza hazırlaşarkən Sübhü (04:29), Axşamı (20:07) və Gecə namazını (21:33) əvvəlcədən yoxlamaq əlverişlidir. Bu vaxtlar çox vaxt günün başlanğıcı, iftar və gecə namazı üçün istiqamət kimi istifadə olunur.
Noraduz üçün namaz vaxtları RF MDİ metoduna görə müəyyən edilir. İkindi üçün hənəfi məzhəbi tətbiq olunur, hesablama isə şəhərin koordinatlarına və aktual tarixə əsaslanır.
Bugünkü əsas istiqamətlər
- Sübh — 04:29: səhər namaz vaxtının başlanğıcı və imsakı bitirmək üçün vacib istiqamət.
- Günəş — 06:02: günəş çıxdıqdan sonra Sübh vaxtı bitir.
- Günorta — 13:05: günorta namazının vaxtı.
- İkindi — 18:03: hənəfi məzhəbinə görə hesablanmış ikindi namazı.
- Axşam — 20:07: axşam namazı, həmçinin Ramazanda iftar üçün istiqamət.
- Gecə — 21:33: gecə namazı.
Noraduz namaz vaxtı haqqında suallar
Hər bir şəhərin öz coğrafi koordinatları var və məhz onlara görə günəşin çıxması və batması hesablanır. Yerin fırlanması və oxunun maili olması səbəbindən müxtəlif nöqtələrdə namaz vaxtları üst-üstə düşə bilmir. En dairəsi gün və gecənin uzunluğunu, uzunluq günəşin müəyyən vəziyyətlərdən keçmə anını, saat qurşağı isə hesablamanı yerli vaxta uyğunlaşdırır. Bu amillərin məcmusu hər bir şəhər üçün cədvəli özünəməxsus edir.
Noraduz-dakı namaz cədvəli hər gün yenidən hesablanır, çünki günəşin vəziyyəti il ərzində dəyişir. İşıqlı günün uzunluğu yazda tədricən artır və payızda qısalır, bu səbəbdən Sübh və Axşam vaxtı sözün əsl mənasında hər gün sürüşür. Ən sürətli dəyişmələr yaz və payız gün-gecə bərabərliyi dövrlərində baş verir. Buna görə də biz hər gün aktual məlumatlarla yoxlamağı tövsiyə edirik.
Bəli, cədvəl imsak və iftar vaxtını müəyyən etmək üçün uyğundur. Sübh vaxtı (04:29) səhər yeməyini bitirmək üçün istiqamətdir: o başlamazdan əvvəl imsakı tamamlamaq lazımdır. Axşam vaxtı (20:07) iftar anını göstərir — məhz günəş batması ilə iftar başlayır. Buna baxmayaraq, mübarək Ramazan ayında hər gün aktual dəyərləri yoxlamağı məsləhət görürük, çünki cəmi bir neçə dəqiqəlik fərq orucda vacib ola bilər.
Bu, ən etibarlı yanaşma deyil. Koordinatlar nə qədər dəqiq olarsa, namaz vaxtı bir o qədər dəqiq olur, hər bir şəhərdə isə o, özünəməxsusdur. En dairəsi və ya uzunluq üzrə kiçik sürüşmə də günəşin çıxması və batması anını, deməli namaz vaxtını da dəyişir. Buna görə də Noraduz üçün məhz bu şəhərə tərtib edilmiş fərdi cədvələ əsaslanmaq daha düzgündür; bu, xüsusilə Ramazanda vacibdir, o zaman hesablama sözün əsl mənasında dəqiqələrlə aparılır.