Коса — намаз убактысы
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Айлык жадыбал
Коса намаз убактыларынын өзгөчөлүктөрү
Коса үчүн так шаардык намаз жадыбалын колдонуу маанилүү: намаз убактысы жалаң саатка эмес, кеңдикке, узундукка жана күн абалына да байланыштуу.
Коса намаз жадыбалы шаардын убакыт алкагы боюнча эсептелет: ал Москва убактысынан 2 саат алдыда. Бир эле күн болсо да, намаз убактылары башка аймактардан айырмаланышы мүмкүн.
Коса координаталары: 59.9454°N жана 54.9919°E. Кеңдик күн менен түндүн узундугуна, узундук болсо күндүн жергиликтүү убакытка карата чыныгы абалына таасир этет. Бул кеңдик ак түндөр аймагына жакын, ошондуктан жайында Шам менен Багымдаттын ортосундагы аралык абдан кыскарышы мүмкүн.
Коса намаз убактысын башка шаар менен этият салыштыруу керек: координаталардагы кичине айырма намаздын башталышын бир нече мүнөткө жылдырышы мүмкүн. Жарык түндөр учурунда Багымдат менен Куптан убактысын кылдат байкоо өзгөчө маанилүү.
Коса бүгүн күн чыгуудан Шамга чейин 16 саат 25 мүнөт өтөт: күн 05:13 да чыгат, кечки намаз болсо 21:38 да башталат. Азыр күн узун, ошондуктан Шам кечирээк кирет, түнкү аралык болсо кыскарат.
21:38 дагы кечки Шам намазы менен 03:11 дагы эртең мененки Багымдаттын ортосунда 5 саат 33 мүнөт өтөт. Коса үчүн бул түнкү намаздарды пландаштырууда маанилүү багыт. Түн абдан кыска, ошондуктан Куптан, Витр жана сахарлык үчүн убакыт чектелүү.
Жайында Коса абдан жарык түндөр болушу мүмкүн: ошол себептен Куптан менен Багымдат убактысы өзгөчө көңүл талап кылат.
Коса дагы жайкы жарык режими түштүк шаарлардан айырмаланат: түн кыскарат жана бул түз эле түнкү жана эртең мененки намаз убактысына таасир этет.
Эгер сиз күндү Коса намаз жадыбалы боюнча пландасаңыз, эң алгач Багымдат, Шам жана Куптанга көңүл буруңуз. 03:11 дагы Багымдат эртең мененки багытты, 21:38 дагы Шам кечки намаз менен ооз ачуу убактысын, 23:32 дагы Куптан болсо түнкү намаздын башталышын аныктоого жардам берет.
Коса үчүн жадыбалды эсептөөдө РФ МДБ методу колдонулат, Аср убактысы болсо ханафий мазхабы боюнча аныкталат. Бул жадыбалды парз намаздар үчүн күндөлүк багыт катары колдонууга мүмкүндүк берет.
Бүгүнкү негизги багыттар
- Багымдат — 03:11: эртең мененки намаз убактысынын башталышы жана сахарлыкты бүтүрүү үчүн маанилүү багыт.
- Күн чыгуу — 05:13: күн чыккандан кийин Багымдат убактысы аяктайт.
- Бешим — 13:26: бешим намазынын убактысы.
- Аср — 18:51: ханафий мазхабы боюнча эсептелген аср намазы.
- Шам — 21:38: кечки намаз, ошондой эле Рамазанда ооз ачуу үчүн багыт.
- Куптан — 23:32: түнкү намаз.
Коса намаз убактысы тууралуу суроолор
Намаз жадыбалы түыз. Күн күндөн күнгө бир эле убакытта чыкпайт: жарык күндүн узундугу кыштан жайга акырындык менен көбөйөт жана жайдан кышка кыскарат. Ошол себептен Багымдат, Бешим, Аср, Шам жана Куптан убактысы күн сайын бир аз жылат. Эң сезилерлик өзгөрүштөр жаз менен күзгө туура келет, ошондуктан жадыбал менен күндөлүк текшерүү — эң жакшы амал.
Расписание в Коса обновляется ежедневно, потому что время молитв постепенно меняется в течение года. Особенно заметны изменения весной и осенью, когда быстро меняется продолжительность дня.
Ооба, жадыбал сахарлык жана ооз ачуу убактысын аныктоо үчүн жарайт. Багымдат убактысы (03:11) эртең мененки тамактанууну бүтүрүү үчүн багыт болот: ал киргенге чейин сахарлыкты аяктоо керек. Шам убактысы (21:38) ооз ачуу учурун көрсөтөт — так күн батуу менен ооз ачуу башталат. Ошого карабастан, ыйык Рамазан айында актуалдуу маанилерди күн сайын текшерип турууну сунуштайбыз, анткени болгону бир нече мүнөттүк айырма орозодо маанилүү болушу мүмкүн.
Коса да жогорку географиялык кеңдик себептүү өзгөчө астрономиялык шарттар жаралат. Жайында күн уфуктан тереңге батпайт, түн абдан кыска же жарык болот, айрым мезгилдерде болсо чыныгы шапак такыр кирбеши мүмкүн. Кышында болсо, тескерисинче, күн өтө кыска болот. Мындай шартта Багымдат менен Куптан убактысын кадимки астрономиялык эсеп менен аныктоо татаалдашат, ошондуктан жогорку кеңдиктерге сунушталган атайын оңдоо усулу колдонулат.