Чупа — вақти намоз
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Ҷадвали моҳона
Чупа — вижагиҳои вақти намоз
Барои Чупа маҳз ҷадвали намози шаҳриро истифода бурдан муҳим аст: вақти намоз на танҳо ба соат, балки ба арз, тӯл ва ҳолати офтоб низ вобаста аст.
Барои Чупа вақти маҳаллӣ истифода мешавад: минтақаи вақти шаҳр аз вақти ҷаҳонӣ (UTC) 3 соат пеш аст. Ин ба ҳамаи намозҳо — аз Бомдоди субҳ то Хуфтани шабона — таъсир мерасонад.
Координатаҳои Чупа: 66.2700°N ва 33.0549°E. Арз ба дарозии рӯз ва шаб, тӯл бошад ба ҳолати воқеии офтоб нисбат ба вақти маҳаллӣ таъсир мерасонад. Чунин арз дар давраҳои шабҳои хеле равшан ё падидаҳои қутбӣ ба ҳисоби Бомдод ва Хуфтан диққати махсус талаб мекунад.
Ҷадвали намоз танҳо ба вақти расмии минтақа вобаста нест. Ба он ҳолати офтоб дар уфуқ таъсир мерасонад, бинобар ин шаҳрҳои ҳамсоя метавонанд қиматҳои гуногуни Бомдод, Пешин ва Шом дошта бошанд. Барои арзҳои баланд ҳангоми зарурат қоидаҳои махсуси ислоҳи ҳисоб истифода мешаванд.
Фосилаи рӯзонаи Чупа имрӯз 18 соат 7 дақиқа-ро ташкил медиҳад — аз тулуи 03:49 то Шоми 21:56. Ин рӯзи хеле дарози равшан аст: диққат додан ба вақти Хуфтан ва Бомдод махсусан муҳим аст.
Байни намози шоми 21:56 ва Бомдоди субҳии 02:15 4 соат 19 дақиқа мегузарад. Барои Чупа ин нишонаи муҳим ҳангоми ба нақша гирифтани намозҳои шабона аст. Шаб хеле кӯтоҳ аст, бинобар ин барои Хуфтан, Витр ва сахарӣ вақт маҳдуд аст.
Дар тобистон дар Чупа аз сабаби арзи баланд рӯзи хеле дарози равшан мушоҳида шуда метавонад, барои баъзе намозҳо бошад ислоҳи ҳисоб истифода мешавад.
Барои Чупа ислоҳ ба арзи баланд муҳим аст: ҳангоми рӯзи хеле дароз ё шаби кӯтоҳ ҳисоби муқаррарии астрономӣ метавонад ба ислоҳ ниёз дошта бошад.
Дар Чупа барои амалияи ҳаррӯза се вақт махсусан муҳиманд: Бомдод — 02:15, Шом — 21:56 ва Хуфтан — 23:24. Онҳо барои дуруст тақсим кардани корҳои субҳона, шомона ва шабона кӯмак мекунанд.
Ҳангоми ҳисоби ҷадвал барои Чупа ҳолати офтоб дар уфуқ ба назар гирифта мешавад, вақти Аср бошад аз рӯи мазҳаби ҳанафӣ муайян мегардад. Ин имкон медиҳад, ки аз ҷадвал ҳамчун нишонаи ҳаррӯзаи намозҳои фарз истифода шавад.
Нишонаҳои асосии имрӯз
- Бомдод — 02:15: оғози вақти намози субҳ ва нишонаи муҳим барои анҷоми сахарӣ.
- Тулуъ — 03:49: пас аз тулуи офтоб вақти Бомдод ба охир мерасад.
- Пешин — 12:54: вақти намози пешин.
- Аср — 18:31: намози аср, ки аз рӯи мазҳаби ҳанафӣ ҳисоб карда мешавад.
- Шом — 21:56: намози шом, инчунин нишона барои ифтор дар Рамазон.
- Хуфтан — 23:24: намози шабона.
Чупа — саволҳо дар бораи вақти намоз
Ҷадвали намоз мустақиман ба се омил вобаста аст: арзи ҷуғрофӣ, тӯл ва минтақаи вақт. Офтоб дар ҳар нуқтаи кураи Замин дар вақти худ тулуъ ва ғуруб мекунад, бинобар ин лаҳзаҳои Бомдод, Пешин, Аср, Шом ва Хуфтан ҳатто байни нуқтаҳои наздик ногузир фарқ мекунанд. Ҳар қадар фарқи арз бештар бошад, фарқи вақти намозҳои субҳу шом ҳамон қадар эҳсосшавандатар мешавад. Маҳз барои ҳамин ҷадвал ба координатаҳои ҳар шаҳр мутобиқ тартиб дода мешавад.
Мо ҷадвалро дар Чупа ҳар рӯз навсозӣ мекунем. Офтоб аз рӯз ба рӯз дар як вақт тулуъ намекунад: дарозии рӯзи равшан аз зимистон ба тобистон тадриҷан меафзояд ва аз тобистон ба зимистон кӯтоҳ мешавад. Бинобар ин Бомдод, Пешин, Аср, Шом ва Хуфтан ҳар рӯз каме ҷой иваз мекунанд. Тағйироти эҳсосшавандатарин ба баҳор ва тирамоҳ рост меоянд, бинобар ин тафтиши ҳаррӯзаи ҷадвал — одати беҳтарин аст.
Албатта. Барои анҷоми сахарӣ ба вақти Бомдод (02:15) нигоҳ кунед — хӯроки субҳонаро то фаро расидани он тамом кардан лозим аст. Оғози ифтор бо вақти Шом (21:56) рост меояд: пас аз ғуруби офтоб аз уфуқ рӯзаро кушодан мумкин аст. Азбаски дар Рамазон вақти намоз ҳар рӯз ҷой иваз мекунад, барои ҳатто як дақиқа ҳам хато накардан мо тавсия медиҳем, ки ҷадвалро ҳар рӯз тафтиш кунед.
Дар Чупа аз сабаби арзи баланди ҷуғрофӣ шароити махсуси астрономӣ ба вуҷуд меояд. Дар тобистон офтоб дар зери уфуқ чуқур фуро намеравад, шаб хеле кӯтоҳ ё равшан мешавад, дар баъзе давраҳо бошад шафақи ҳақиқӣ тамоман фаро намерасад. Дар зимистон бошад, баръакс, рӯз хеле кӯтоҳ аст. Дар чунин шароит ҳисоби муқаррарии астрономии вақти Бомдод ва Хуфтан душвор мешавад, бинобар ин усули махсуси ислоҳ, ки барои арзҳои баланд тавсия шудааст, истифода мешавад.