Уптар — вақти намоз
7 августа 2026 / 24 сафара 1448 г. х.
Ҷадвали моҳона
Уптар — вижагиҳои вақти намоз
Ҷадвали намози Уптар аз рӯи маълумоти маҳаллии шаҳр ҳисоб мешавад, бинобар ин он метавонад ҳатто дар доираи як минтақаи вақт аз нуқтаҳои наздик фарқ кунад.
Ҷадвали намози Уптар аз рӯи минтақаи вақти шаҳр ҳисоб мешавад: он аз вақти ҷаҳонӣ (UTC) 11 соат пеш аст. Ҳатто дар як сана вақтҳои намоз метавонанд аз минтақаҳои дигар фарқ кунанд.
Координатаҳои Уптар: 59.8996°N ва 150.8728°E. Арз ба дарозии рӯз ва шаб, тӯл бошад ба ҳолати воқеии офтоб нисбат ба вақти маҳаллӣ таъсир мерасонад. Ин арз ба минтақаи шабҳои сафед наздик аст, бинобар ин дар тобистон фосилаи байни Шом ва Бомдод хеле кӯтоҳ шуда метавонад.
Вақти намози Уптар-ро бо шаҳри дигар бо эҳтиёт муқоиса бояд кард: фарқи ночизи координатаҳо метавонад оғози намозро ба якчанд дақиқа тағйир диҳад. Дар давраи шабҳои равшан диққат додан ба вақти Бомдод ва Хуфтан махсусан муҳим аст.
Аз рӯи ҷадвали имрӯза барои Уптар офтоб дар 04:51 тулуъ мекунад, вақти Шом бошад дар 21:12 оғоз меёбад. Байни ин ҳодисаҳо 16 соат 21 дақиқа мегузарад. Ҳоло рӯз дароз аст, бинобар ин Шом дертар фаро мерасад, фосилаи шабона бошад кӯтоҳ мешавад.
Аз Шом то Бомдод дар Уптар имрӯз 5 соат 37 дақиқа мегузарад: Шом дар 21:12, Бомдод бошад дар 02:49 фаро мерасад. Шаб хеле кӯтоҳ аст, бинобар ин барои Хуфтан, Витр ва сахарӣ вақт маҳдуд аст.
Дар тобистон дар Уптар шабҳои хеле равшан имконпазиранд: бинобар ин вақти Хуфтан ва Бомдод диққати махсус талаб мекунад.
Дар Уптар дар оғози тобистон шабҳои сафед имконпазиранд: шафақ на ҳамеша ба торикии пурра мегузарад. Бинобар ин фосилаи байни Шом, Хуфтан ва Бомдод кӯтоҳ мешавад.
Дар Уптар ҳангоми омодагӣ ба намоз пешакӣ тафтиш кардани Бомдод (02:49), Шом (21:12) ва Хуфтан (23:07) қулай аст. Ин вақтҳо аксаран ҳамчун нишона барои оғози рӯз, ифтор ва намози шабона истифода мешаванд.
Ҷадвали намози Уптар аз рӯи методҳои стандартии ҳисоби астрономӣ тартиб дода мешавад, вақти Аср бошад аз рӯи мазҳаби ҳанафӣ муайян мегардад. Маълумот ҳар рӯз навсозӣ мешавад ва ҷойгиршавии дақиқи ҷуғрофии шаҳрро ба ҳисоб мегирад.
Нишонаҳои асосии имрӯз
- Бомдод — 02:49: оғози вақти намози субҳ ва нишонаи муҳим барои анҷоми сахарӣ.
- Тулуъ — 04:51: пас аз тулуи офтоб вақти Бомдод ба охир мерасад.
- Пешин — 13:02: вақти намози пешин.
- Аср — 18:26: намози аср, ки аз рӯи мазҳаби ҳанафӣ ҳисоб карда мешавад.
- Шом — 21:12: намози шом, инчунин нишона барои ифтор дар Рамазон.
- Хуфтан — 23:07: намози шабона.
Уптар — саволҳо дар бораи вақти намоз
Ҷадвали намоз мустақиман ба се омил вобаста аст: арзи ҷуғрофӣ, тӯл ва минтақаи вақт. Офтоб дар ҳар нуқтаи кураи Замин дар вақти худ тулуъ ва ғуруб мекунад, бинобар ин лаҳзаҳои Бомдод, Пешин, Аср, Шом ва Хуфтан ҳатто байни нуқтаҳои наздик ногузир фарқ мекунанд. Ҳар қадар фарқи арз бештар бошад, фарқи вақти намозҳои субҳу шом ҳамон қадар эҳсосшавандатар мешавад. Маҳз барои ҳамин ҷадвал ба координатаҳои ҳар шаҳр мутобиқ тартиб дода мешавад.
Вақти намоз дар Уптар ҳар рӯз навсозӣ мешавад. Ин бо он алоқаманд аст, ки лаҳзаҳои тулуъ ва ғуруби офтоб пайравӣ аз ҳаракати Замин дар атрофи офтоб доимо ҷой иваз мекунанд. Тағйирот махсусан дар фаслҳои гузариш — баҳор ва тирамоҳ эҳсос мешавад, вақте ки дарозии рӯз зудтарин, баъзан ба якчанд дақиқа дар як рӯз тағйир меёбад. Барои дақиқ мондани ҷадвал онро на ҳафтае як бор, балки ҳар рӯз тафтиш кардан лозим аст.
Бале, ҷадвал барои муайян кардани вақти сахарӣ ва ифтор мувофиқ аст. Вақти Бомдод (02:49) нишона барои анҷоми хӯроки субҳона аст: то фаро расидани он сахариро тамом кардан лозим аст. Вақти Шом (21:12) лаҳзаи ифторро нишон медиҳад — маҳз пас аз ғуруби офтоб ифтор оғоз меёбад. Бо ин ҳол, дар моҳи муборакаи Рамазон мо тавсия медиҳем, ки ҳар рӯз қиматҳои ҷориро тафтиш кунед, зеро фарқи ҳамагӣ якчанд дақиқа ҳангоми рӯза муҳим буда метавонад.
Дар Уптар аз сабаби арзи баланди ҷуғрофӣ шароити махсуси астрономӣ ба вуҷуд меояд. Дар тобистон офтоб дар зери уфуқ чуқур фуро намеравад, шаб хеле кӯтоҳ ё равшан мешавад, дар баъзе давраҳо бошад шафақи ҳақиқӣ тамоман фаро намерасад. Дар зимистон бошад, баръакс, рӯз хеле кӯтоҳ аст. Дар чунин шароит ҳисоби муқаррарии астрономии вақти Бомдод ва Хуфтан душвор мешавад, бинобар ин усули махсуси ислоҳ, ки барои арзҳои баланд тавсия шудааст, истифода мешавад.
