Artik — namoz vaqtlari
7 августа 2026 / 24 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Artik namoz vaqtlari xususiyatlari
Artik uchun aynan shahar namoz jadvalidan foydalanish muhim: namoz vaqti faqat soatga emas, balki kenglik, uzunlik va quyosh holatiga ham bog‘liq.
Artik namoz vaqti mahalliy vaqt mintaqasiga bog‘langan, u Moskva vaqtidan 8 soat oldinda. Shu sababli bu yerdagi namoz jadvalini Moskva vaqti bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri solishtirib bo‘lmaydi.
Artik geografik joylashuvi — 64.1807°N, 145.1268°E. Bu koordinatalar namoz vaqtini hisoblash uchun muhim, chunki namozlar quyosh harakati bilan bog‘liq. Bu kenglik oq tunlar mintaqasiga yaqin, shuning uchun yozda Shom va Bomdod orasidagi oraliq juda qisqarishi mumkin.
Namoz jadvali faqat hududning rasmiy vaqtiga bog‘liq emas. Unga quyoshning ufqdan balandligi ta’sir qiladi, shuning uchun qo‘shni shaharlarda Bomdod, Peshin va Shom qiymatlari turlicha bo‘lishi mumkin. Yorug‘ tunlar davrida Bomdod va Xufton vaqtini diqqat bilan kuzatish ayniqsa muhim.
Artik uchun bugungi jadval bo‘yicha quyosh 04:44 da chiqadi, Shom vaqti esa 22:05 da boshlanadi. Bu hodisalar orasida 17 soat 21 daqiqa o‘tadi. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Artik da Shom (22:05) dan Bomdod (02:58) gacha bo‘lgan davr 4 soat 53 daqiqa davom etadi. Tun juda qisqa, shuning uchun Xufton, Vitr va saharlik uchun vaqt cheklangan.
Yozda Artik da juda yorug‘ tunlar bo‘lishi mumkin: shu sababli Xufton va Bomdod vaqti alohida e’tiborni talab qiladi.
Artik uchun yorug‘ yozgi tunlar xosdir. Bu davrda Xufton kech kirishi, Bomdod esa erta bo‘lishi mumkin, shuning uchun jadvalni har kuni tekshirgan ma’qul.
Artik da namozga tayyorlanishda Bomdod (02:58), Shom (22:05) va Xuftonni (23:45) oldindan tekshirib qo‘yish qulay. Bu vaqtlar ko‘pincha kun boshlanishi, iftor va tungi namoz uchun mo‘ljal sifatida ishlatiladi.
Artik uchun namoz vaqtlari RF MDB metodi bo‘yicha aniqlanadi. Asr uchun hanafiy mazhabi qo‘llaniladi, hisob esa shaharning koordinatalari va dolzarb sanaga asoslanadi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 02:58: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 04:44: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 13:25: peshin namozi vaqti.
- Asr — 18:57: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 22:05: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 23:45: tungi namoz.
Artik namoz vaqti haqida savollar
Har bir shahar o‘z geografik koordinatalariga ega va aynan ular bo‘yicha quyosh chiqishi va botishi hisoblanadi. Yer aylangani va uning o‘qi qiya bo‘lgani sababli turli nuqtalarda namoz vaqtlari mos kela olmaydi. Kenglik kun va tun uzunligini, uzunlik quyoshning ma’lum holatlardan o‘tish lahzasini, vaqt mintaqasi esa hisobni mahalliy vaqtga keltiradi. Ushbu omillar yig‘indisi har bir shahar uchun jadvalni o‘ziga xos qiladi.
Biz Artik dagi jadvalni har kuni yangilab boramiz. Quyosh kundan-kunga bir xil vaqtda chiqmaydi: yorug‘ kun uzunligi qishdan yozga asta-sekin ortadi va yozdan qishga qisqaradi. Shu sababli Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton vaqti har kuni biroz siljiydi. Eng sezilarli o‘zgarishlar bahor va kuzga to‘g‘ri keladi, shuning uchun jadval bilan kunlik tekshiruv — eng yaxshi amaliyot.
Ha, jadval saharlik va iftor vaqtini aniqlash uchun mos keladi. Bomdod vaqti (02:58) tonggi ovqatlanishni tugatish uchun mo‘ljal bo‘ladi: u kirishidan oldin saharlikni yakunlash kerak. Shom vaqti (22:05) iftor lahzasini ko‘rsatadi — aynan quyosh botishi bilan iftor boshlanadi. Shunga qaramay, muborak Ramazon oyida har kuni dolzarb qiymatlarni tekshirib turishni maslahat beramiz, chunki atigi bir necha daqiqalik farq ro‘zada muhim bo‘lishi mumkin.
Artik ekvatordan uzoqda joylashgani sababli bu yerda yozda oq tunlar yoki ularga yaqin sharoitlar, qishda esa juda qisqa kun kuzatiladi. Quyoshning bunday holatida Bomdod va Xuftonni klassik hisoblash to‘g‘ri natija bermay qoladi: shafaq butun tun davom etishi mumkin. Mo‘minlar namozni ishonch bilan ado etishi uchun islomiy hisob-kitob markazlari tavsiya etgan yuqori kengliklar uchun tuzatish uslubi qo‘llaniladi.