Askiz — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Askiz namoz vaqtlari xususiyatlari
Askiz uchun aynan shahar namoz jadvalidan foydalanish muhim: namoz vaqti faqat soatga emas, balki kenglik, uzunlik va quyosh holatiga ham bog‘liq.
Askiz namoz jadvali shaharning vaqt mintaqasi bo‘yicha hisoblanadi: u Moskva vaqtidan 4 soat oldinda. Bir xil sana bo‘lsa ham, namoz vaqtlari boshqa hududlardan farq qilishi mumkin.
Askiz koordinatalari: 53.1372°N va 90.4283°E. Kenglik kun va tun uzunligiga, uzunlik esa quyoshning mahalliy vaqtga nisbatan haqiqiy holatiga ta’sir qiladi. Ushbu kenglik mintaqasida kun uzunligi yil davomida sezilarli o‘zgaradi, biroq keskin qutb hodisalarisiz.
Askiz namoz vaqtini boshqa shahar bilan ehtiyotkorlik bilan solishtirish kerak: koordinatalardagi kichik farq namoz boshlanishini bir necha daqiqaga o‘zgartirishi mumkin. O‘rta kenglik mintaqasida Bomdod va Shomning mavsumiy siljishlari ayniqsa seziladi.
Bugun Askiz da quyosh 05:23 da chiqadi, Shom esa 20:44 da kiradi. Yorug‘ kun 15 soat 21 daqiqa davom etadi. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Askiz da Shomdan Bomdodgacha bugun 6 soat 21 daqiqa o‘tadi: Shom 20:44 da, Bomdod esa 03:05 da kiradi. Tungi oraliq nisbatan qisqa, shuning uchun Xufton va saharlikni oldindan rejalashtirish qulay.
Yoz faslida Askiz da kechki namoz kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Askiz da kundalik amaliyot uchun uchta vaqt ayniqsa muhim: Bomdod — 03:05, Shom — 20:44 va Xufton — 22:54. Ular ertalabki, kechki va tungi ishlarni to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi.
Askiz uchun jadvalni hisoblashda RF MDB metodi qo‘llaniladi, Asr vaqti esa hanafiy mazhabi bo‘yicha aniqlanadi. Bu jadvaldan farz namozlar uchun kunlik mo‘ljal sifatida foydalanish imkonini beradi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 03:05: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 05:23: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 13:04: peshin namozi vaqti.
- Asr — 18:19: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 20:44: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 22:54: tungi namoz.
Askiz namoz vaqti haqida savollar
Har bir shahar o‘z geografik koordinatalariga ega va aynan ular bo‘yicha quyosh chiqishi va botishi hisoblanadi. Yer aylangani va uning o‘qi qiya bo‘lgani sababli turli nuqtalarda namoz vaqtlari mos kela olmaydi. Kenglik kun va tun uzunligini, uzunlik quyoshning ma’lum holatlardan o‘tish lahzasini, vaqt mintaqasi esa hisobni mahalliy vaqtga keltiradi. Ushbu omillar yig‘indisi har bir shahar uchun jadvalni o‘ziga xos qiladi.
Askiz dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (03:05) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (20:44) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Tavsiya etilmaydi. Namoz jadvali geografiyaga sezgir: hatto o‘nlab kilometrlik farq ham Bomdod, Shom va Xufton vaqtida tafovutga olib keladi. Quyosh har bir aholi punkti ustida o‘z lahzasida chiqadi va botadi, shuning uchun qo‘shni shahar ma’lumotlari faqat taxminiy bo‘ladi. Namozni o‘z vaqtida ado etish uchun Askiz uchun aynan uning koordinatalari bo‘yicha hisoblangan jadvaldan foydalangan ma’qul, eng yaqin markazga emas.