Ayxal — namoz vaqtlari
7 августа 2026 / 24 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Ayxal namoz vaqtlari xususiyatlari
Ayxal namoz jadvali shaharning mahalliy ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun u bir xil vaqt mintaqasi doirasida ham qo‘shni aholi punktlaridan farq qilishi mumkin.
Ayxal uchun mahalliy vaqt qo‘llaniladi: shaharning vaqt mintaqasi Moskva vaqtidan 6 soat oldinda. Bu barcha namozlarga — ertalabki Bomdoddan tungi Xuftongacha — ta’sir qiladi.
Ayxal geografik joylashuvi — 65.9338°N, 111.4834°E. Bu koordinatalar namoz vaqtini hisoblash uchun muhim, chunki namozlar quyosh harakati bilan bog‘liq. Bunday kenglik juda yorug‘ tunlar yoki qutb hodisalari davrida Bomdod va Xuftonni hisoblashga alohida e’tibor talab qiladi.
Namoz jadvali faqat hududning rasmiy vaqtiga bog‘liq emas. Unga quyoshning ufqdan balandligi ta’sir qiladi, shuning uchun qo‘shni shaharlarda Bomdod, Peshin va Shom qiymatlari turlicha bo‘lishi mumkin. Yuqori kengliklar uchun zarurat bo‘lsa hisobni tuzatishning maxsus qoidalari qo‘llaniladi.
Bugun Ayxal da quyosh 04:42 da chiqadi, Shom esa 22:36 da kiradi. Yorug‘ kun 17 soat 54 daqiqa davom etadi. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Ayxal dagi tungi oraliq 22:36 dagi Shomdan keyin boshlanadi va 03:04 dagi Bomdodgacha davom etadi. Uning davomiyligi — 4 soat 28 daqiqa. Tun juda qisqa, shuning uchun Xufton, Vitr va saharlik uchun vaqt cheklangan.
Yozda Ayxal da yuqori kenglik tufayli juda uzun yorug‘ kun kuzatilishi mumkin, ayrim namozlar uchun esa hisob tuzatishi qo‘llaniladi.
Ayxal yuqori kengliklar mintaqasida joylashgan. Bunday davrlarda ayrim namozlarni astronomik hisoblash qiyinlashishi mumkin, shuning uchun Bomdod va Xufton uchun shimoliy hududlarga tavsiya etilgan tuzatish qo‘llaniladi.
Agar siz kunni Ayxal namoz jadvali bo‘yicha rejalashtirsangiz, eng avvalo Bomdod, Shom va Xuftonga e’tibor bering. 03:04 dagi Bomdod ertalabki mo‘ljalni, 22:36 dagi Shom kechki namoz va iftor vaqtini, 00:07 dagi Xufton esa tungi namoz boshlanishini aniqlashga yordam beradi.
Ayxal namoz jadvali Rossiya Federatsiyasi Musulmonlari Diniy boshqarmasi (RF MDB) metodi bo‘yicha, Asr vaqtini aniqlashda hanafiy mazhabidan foydalanib hisoblanadi. Ma’lumotlar har kuni yangilanadi va shaharning aniq geografik joylashuvini hisobga oladi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 03:04: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 04:42: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 13:40: peshin namozi vaqti.
- Asr — 19:15: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 22:36: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 00:07: tungi namoz.
Ayxal namoz vaqti haqida savollar
Namoz jadvali bevosita uch omilga bog‘liq: geografik kenglik, uzunlik va vaqt mintaqasi. Quyosh yer sharining har bir nuqtasida o‘z vaqtida chiqadi va botadi, shuning uchun Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton lahzalari hatto yaqin joylashgan aholi punktlari orasida ham muqarrar farq qiladi. Kenglikdagi farq qancha katta bo‘lsa, ertalabki va kechki namoz vaqtidagi tafovut shuncha sezilarli bo‘ladi. Aynan shuning uchun jadval har bir shaharning koordinatalariga moslab tuziladi.
Ayxal dagi namoz vaqti har kuni yangilanadi. Bu quyosh chiqishi va botishi lahzalari Yerning quyosh atrofida aylanishiga ergashib doimiy siljishi bilan bog‘liq. O‘zgarishlar, ayniqsa, o‘tish fasllarida — bahor va kuzda seziladi, qachonki kun uzunligi eng tez, ba’zan kuniga bir necha daqiqaga o‘zgaradi. Jadval aniq qolishi uchun uni haftada bir marta emas, har kuni tekshirish kerak.
Albatta. Saharlikni tugatish uchun Bomdod vaqtiga (03:04) mo‘ljal oling — tonggi ovqatni u kirishidan oldin yakunlash lozim. Iftor boshlanishi Shom vaqti (22:36) bilan mos keladi: quyosh ufqdan botishi bilan ro‘zani ochsa bo‘ladi. Ramazonda namoz vaqti har kuni siljigani sababli, hatto bir daqiqaga ham adashmaslik uchun jadvalni har kuni tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ayxal ning shimoliy kengliklarda joylashuvi standart hisob uchun qiyinchilik tug‘diradi. Yoz faslida quyosh ufq ostiga yetarlicha chuqur tushmaydi, shu sababli astronomik tun nihoyatda qisqa yoki butunlay yorug‘ bo‘lib qoladi — Bomdod va Xuftonning tabiiy chegaralarini odatiy usulda aniqlab bo‘lmaydi. Shuning uchun bunday shaharlar uchun ertalabki va tungi namoz vaqtini belgilashda yuqori kengliklarga maxsus ishlab chiqilgan tuzatish qo‘llaniladi.