Batagay — namoz vaqtlari
7 августа 2026 / 24 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Batagay namoz vaqtlari xususiyatlari
Batagay sahifasida mahalliy vaqt va geografik joylashuvni hisobga olib hisoblangan namoz vaqtlari ko‘rsatilgan. Bu, ayniqsa, Bomdod, Shom va Xufton uchun muhim.
Batagay dagi mahalliy vaqt Moskva vaqtidan 7 soat oldinda. Shu sababli Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton mamlakatning o‘rtacha vaqti emas, balki aynan shu shahar ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi.
Batagay geografik joylashuvi — 67.6550°N, 134.6382°E. Bu koordinatalar namoz vaqtini hisoblash uchun muhim, chunki namozlar quyosh harakati bilan bog‘liq. Bunday kenglik juda yorug‘ tunlar yoki qutb hodisalari davrida Bomdod va Xuftonni hisoblashga alohida e’tibor talab qiladi.
Hatto ikki shahar bir vaqt mintaqasida bo‘lsa ham, kenglik va uzunlik tufayli namoz vaqti farq qilishi mumkin. Yuqori kengliklar uchun zarurat bo‘lsa hisobni tuzatishning maxsus qoidalari qo‘llaniladi.
Batagay da bugun quyosh chiqishidan Shomgacha 18 soat 34 daqiqa o‘tadi: quyosh 03:49 da chiqadi, kechki namoz esa 22:23 da boshlanadi. Bu juda uzun yorug‘ kun: Xufton va Bomdod vaqtini diqqat bilan kuzatish ayniqsa muhim.
Batagay da Shomdan Bomdodgacha bugun 3 soat 59 daqiqa o‘tadi: Shom 22:23 da, Bomdod esa 02:22 da kiradi. Tun juda qisqa, shuning uchun Xufton, Vitr va saharlik uchun vaqt cheklangan.
Yozda Batagay da yuqori kenglik tufayli juda uzun yorug‘ kun kuzatilishi mumkin, ayrim namozlar uchun esa hisob tuzatishi qo‘llaniladi.
Batagay uchun yuqori kenglikka tuzatish muhim: juda uzun kun yoki qisqa tunda oddiy astronomik hisob tuzatishga muhtoj bo‘lishi mumkin.
Batagay da kundalik amaliyot uchun uchta vaqt ayniqsa muhim: Bomdod — 02:22, Shom — 22:23 va Xufton — 23:45. Ular ertalabki, kechki va tungi ishlarni to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi.
Batagay uchun jadvalni hisoblashda RF MDB metodi qo‘llaniladi, Asr vaqti esa hanafiy mazhabi bo‘yicha aniqlanadi. Bu jadvaldan farz namozlar uchun kunlik mo‘ljal sifatida foydalanish imkonini beradi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 02:22: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 03:49: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 13:07: peshin namozi vaqti.
- Asr — 18:47: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 22:23: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 23:45: tungi namoz.
Batagay namoz vaqti haqida savollar
Har bir shahar o‘z geografik koordinatalariga ega va aynan ular bo‘yicha quyosh chiqishi va botishi hisoblanadi. Yer aylangani va uning o‘qi qiya bo‘lgani sababli turli nuqtalarda namoz vaqtlari mos kela olmaydi. Kenglik kun va tun uzunligini, uzunlik quyoshning ma’lum holatlardan o‘tish lahzasini, vaqt mintaqasi esa hisobni mahalliy vaqtga keltiradi. Ushbu omillar yig‘indisi har bir shahar uchun jadvalni o‘ziga xos qiladi.
Batagay dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Albatta. Saharlikni tugatish uchun Bomdod vaqtiga (02:22) mo‘ljal oling — tonggi ovqatni u kirishidan oldin yakunlash lozim. Iftor boshlanishi Shom vaqti (22:23) bilan mos keladi: quyosh ufqdan botishi bilan ro‘zani ochsa bo‘ladi. Ramazonda namoz vaqti har kuni siljigani sababli, hatto bir daqiqaga ham adashmaslik uchun jadvalni har kuni tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Batagay ning shimoliy kengliklarda joylashuvi standart hisob uchun qiyinchilik tug‘diradi. Yoz faslida quyosh ufq ostiga yetarlicha chuqur tushmaydi, shu sababli astronomik tun nihoyatda qisqa yoki butunlay yorug‘ bo‘lib qoladi — Bomdod va Xuftonning tabiiy chegaralarini odatiy usulda aniqlab bo‘lmaydi. Shuning uchun bunday shaharlar uchun ertalabki va tungi namoz vaqtini belgilashda yuqori kengliklarga maxsus ishlab chiqilgan tuzatish qo‘llaniladi.