Birlestik — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Birlestik namoz vaqtlari xususiyatlari
Birlestik namoz jadvali shaharning mahalliy ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun u bir xil vaqt mintaqasi doirasida ham qo‘shni aholi punktlaridan farq qilishi mumkin.
Birlestik uchun mahalliy vaqt qo‘llaniladi: shaharning vaqt mintaqasi Moskva vaqtidan 2 soat oldinda. Bu barcha namozlarga — ertalabki Bomdoddan tungi Xuftongacha — ta’sir qiladi.
Birlestik koordinatalari: 53.5841°N va 68.3538°E. Kenglik kun va tun uzunligiga, uzunlik esa quyoshning mahalliy vaqtga nisbatan haqiqiy holatiga ta’sir qiladi. Ushbu kenglik mintaqasida kun uzunligi yil davomida sezilarli o‘zgaradi, biroq keskin qutb hodisalarisiz.
Birlestik namoz vaqtini boshqa shahar bilan ehtiyotkorlik bilan solishtirish kerak: koordinatalardagi kichik farq namoz boshlanishini bir necha daqiqaga o‘zgartirishi mumkin. O‘rta kenglik mintaqasida Bomdod va Shomning mavsumiy siljishlari ayniqsa seziladi.
Birlestik dagi kunduzgi oraliq bugun 15 soat 24 daqiqa ni tashkil etadi — 04:50 dagi quyosh chiqishidan 20:14 dagi Shomgacha. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Birlestik dagi tungi oraliq 20:14 dagi Shomdan keyin boshlanadi va 02:32 dagi Bomdodgacha davom etadi. Uning davomiyligi — 6 soat 18 daqiqa. Tungi oraliq nisbatan qisqa, shuning uchun Xufton va saharlikni oldindan rejalashtirish qulay.
Yozda Birlestik da yorug‘ kun uzunligi ortadi: bu ayniqsa erta Bomdod va kechki Shom bo‘yicha seziladi.
Birlestik da kundalik amaliyot uchun uchta vaqt ayniqsa muhim: Bomdod — 02:32, Shom — 20:14 va Xufton — 22:23. Ular ertalabki, kechki va tungi ishlarni to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi.
Birlestik namoz jadvali Rossiya Federatsiyasi Musulmonlari Diniy boshqarmasi (RF MDB) metodi bo‘yicha, Asr vaqtini aniqlashda hanafiy mazhabidan foydalanib hisoblanadi. Ma’lumotlar har kuni yangilanadi va shaharning aniq geografik joylashuvini hisobga oladi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 02:32: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 04:50: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 12:33: peshin namozi vaqti.
- Asr — 17:48: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 20:14: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 22:23: tungi namoz.
Birlestik namoz vaqti haqida savollar
Namoz jadvali bevosita uch omilga bog‘liq: geografik kenglik, uzunlik va vaqt mintaqasi. Quyosh yer sharining har bir nuqtasida o‘z vaqtida chiqadi va botadi, shuning uchun Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton lahzalari hatto yaqin joylashgan aholi punktlari orasida ham muqarrar farq qiladi. Kenglikdagi farq qancha katta bo‘lsa, ertalabki va kechki namoz vaqtidagi tafovut shuncha sezilarli bo‘ladi. Aynan shuning uchun jadval har bir shaharning koordinatalariga moslab tuziladi.
Birlestik dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (02:32) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (20:14) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Bu eng ishonchli yondashuv emas. Koordinatalar qancha aniq bo‘lsa, namoz vaqti shuncha aniq bo‘ladi, har bir shaharda esa u o‘ziga xosdir. Kenglik yoki uzunlik bo‘yicha kichik siljish ham quyosh chiqishi va botishi lahzasini, demak namoz vaqtini ham o‘zgartiradi. Shuning uchun Birlestik uchun aynan shu shaharga tuzilgan individual jadvalga mo‘ljal olgan to‘g‘riroq; bu ayniqsa Ramazonda muhim, qachonki hisob tom ma’noda daqiqalarda yuritiladi.