Ilya — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Ilya namoz vaqtlari xususiyatlari
Ilya uchun aynan shahar namoz jadvalidan foydalanish muhim: namoz vaqti faqat soatga emas, balki kenglik, uzunlik va quyosh holatiga ham bog‘liq.
Ilya namoz jadvali shaharning vaqt mintaqasi bo‘yicha hisoblanadi: u Moskva vaqti (MSK) bilan bir xil. Bir xil sana bo‘lsa ham, namoz vaqtlari boshqa hududlardan farq qilishi mumkin.
Ilya geografik joylashuvi — 54.4167°N, 27.2958°E. Bu koordinatalar namoz vaqtini hisoblash uchun muhim, chunki namozlar quyosh harakati bilan bog‘liq. Ushbu kenglik mintaqasida kun uzunligi yil davomida sezilarli o‘zgaradi, biroq keskin qutb hodisalarisiz.
Namoz jadvali faqat hududning rasmiy vaqtiga bog‘liq emas. Unga quyoshning ufqdan balandligi ta’sir qiladi, shuning uchun qo‘shni shaharlarda Bomdod, Peshin va Shom qiymatlari turlicha bo‘lishi mumkin. O‘rta kenglik mintaqasida Bomdod va Shomning mavsumiy siljishlari ayniqsa seziladi.
Ilya dagi kunduzgi oraliq bugun 15 soat 31 daqiqa ni tashkil etadi — 05:31 dagi quyosh chiqishidan 21:02 dagi Shomgacha. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
21:02 dagi kechki Shom namozi va 03:15 dagi ertalabki Bomdod orasida 6 soat 13 daqiqa o‘tadi. Ilya uchun bu tungi namozlarni rejalashtirishda muhim mo‘ljaldir. Tungi oraliq nisbatan qisqa, shuning uchun Xufton va saharlikni oldindan rejalashtirish qulay.
Yozda Ilya da yorug‘ kun uzunligi ortadi: bu ayniqsa erta Bomdod va kechki Shom bo‘yicha seziladi.
Ilya da namozga tayyorlanishda Bomdod (03:15), Shom (21:02) va Xuftonni (23:09) oldindan tekshirib qo‘yish qulay. Bu vaqtlar ko‘pincha kun boshlanishi, iftor va tungi namoz uchun mo‘ljal sifatida ishlatiladi.
Ilya uchun namoz vaqtlari RF MDB metodi bo‘yicha aniqlanadi. Asr uchun hanafiy mazhabi qo‘llaniladi, hisob esa shaharning koordinatalari va dolzarb sanaga asoslanadi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 03:15: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 05:31: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 13:17: peshin namozi vaqti.
- Asr — 18:33: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 21:02: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 23:09: tungi namoz.
Ilya namoz vaqti haqida savollar
Har bir shahar o‘z geografik koordinatalariga ega va aynan ular bo‘yicha quyosh chiqishi va botishi hisoblanadi. Yer aylangani va uning o‘qi qiya bo‘lgani sababli turli nuqtalarda namoz vaqtlari mos kela olmaydi. Kenglik kun va tun uzunligini, uzunlik quyoshning ma’lum holatlardan o‘tish lahzasini, vaqt mintaqasi esa hisobni mahalliy vaqtga keltiradi. Ushbu omillar yig‘indisi har bir shahar uchun jadvalni o‘ziga xos qiladi.
Ilya dagi namoz vaqti har kuni yangilanadi. Bu quyosh chiqishi va botishi lahzalari Yerning quyosh atrofida aylanishiga ergashib doimiy siljishi bilan bog‘liq. O‘zgarishlar, ayniqsa, o‘tish fasllarida — bahor va kuzda seziladi, qachonki kun uzunligi eng tez, ba’zan kuniga bir necha daqiqaga o‘zgaradi. Jadval aniq qolishi uchun uni haftada bir marta emas, har kuni tekshirish kerak.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (03:15) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (21:02) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Bu eng ishonchli yondashuv emas. Koordinatalar qancha aniq bo‘lsa, namoz vaqti shuncha aniq bo‘ladi, har bir shaharda esa u o‘ziga xosdir. Kenglik yoki uzunlik bo‘yicha kichik siljish ham quyosh chiqishi va botishi lahzasini, demak namoz vaqtini ham o‘zgartiradi. Shuning uchun Ilya uchun aynan shu shaharga tuzilgan individual jadvalga mo‘ljal olgan to‘g‘riroq; bu ayniqsa Ramazonda muhim, qachonki hisob tom ma’noda daqiqalarda yuritiladi.