Kalkaman — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Kalkaman namoz vaqtlari xususiyatlari
Kalkaman uchun aynan shahar namoz jadvalidan foydalanish muhim: namoz vaqti faqat soatga emas, balki kenglik, uzunlik va quyosh holatiga ham bog‘liq.
Kalkaman namoz jadvali shaharning vaqt mintaqasi bo‘yicha hisoblanadi: u Moskva vaqtidan 2 soat oldinda. Bir xil sana bo‘lsa ham, namoz vaqtlari boshqa hududlardan farq qilishi mumkin.
Kalkaman koordinatalari: 51.9535°N va 76.0272°E. Kenglik kun va tun uzunligiga, uzunlik esa quyoshning mahalliy vaqtga nisbatan haqiqiy holatiga ta’sir qiladi. Ushbu kenglik mintaqasida kun uzunligi yil davomida sezilarli o‘zgaradi, biroq keskin qutb hodisalarisiz.
Kalkaman namoz vaqtini boshqa shahar bilan ehtiyotkorlik bilan solishtirish kerak: koordinatalardagi kichik farq namoz boshlanishini bir necha daqiqaga o‘zgartirishi mumkin. O‘rta kenglik mintaqasida Bomdod va Shomning mavsumiy siljishlari ayniqsa seziladi.
Kalkaman da bugun quyosh chiqishidan Shomgacha 15 soat 12 daqiqa o‘tadi: quyosh 04:25 da chiqadi, kechki namoz esa 19:37 da boshlanadi. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Kalkaman dagi tungi oraliq 19:37 dagi Shomdan keyin boshlanadi va 02:08 dagi Bomdodgacha davom etadi. Uning davomiyligi — 6 soat 31 daqiqa. Tungi oraliq nisbatan qisqa, shuning uchun Xufton va saharlikni oldindan rejalashtirish qulay.
Yoz faslida Kalkaman da kechki namoz kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Kalkaman da namozga tayyorlanishda Bomdod (02:08), Shom (19:37) va Xuftonni (21:42) oldindan tekshirib qo‘yish qulay. Bu vaqtlar ko‘pincha kun boshlanishi, iftor va tungi namoz uchun mo‘ljal sifatida ishlatiladi.
Kalkaman uchun namoz vaqtlari RF MDB metodi bo‘yicha aniqlanadi. Asr uchun hanafiy mazhabi qo‘llaniladi, hisob esa shaharning koordinatalari va dolzarb sanaga asoslanadi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 02:08: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 04:25: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 12:02: peshin namozi vaqti.
- Asr — 17:15: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 19:37: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 21:42: tungi namoz.
Kalkaman namoz vaqti haqida savollar
Namoz jadvali bevosita uch omilga bog‘liq: geografik kenglik, uzunlik va vaqt mintaqasi. Quyosh yer sharining har bir nuqtasida o‘z vaqtida chiqadi va botadi, shuning uchun Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton lahzalari hatto yaqin joylashgan aholi punktlari orasida ham muqarrar farq qiladi. Kenglikdagi farq qancha katta bo‘lsa, ertalabki va kechki namoz vaqtidagi tafovut shuncha sezilarli bo‘ladi. Aynan shuning uchun jadval har bir shaharning koordinatalariga moslab tuziladi.
Kalkaman dagi namoz vaqti har kuni yangilanadi. Bu quyosh chiqishi va botishi lahzalari Yerning quyosh atrofida aylanishiga ergashib doimiy siljishi bilan bog‘liq. O‘zgarishlar, ayniqsa, o‘tish fasllarida — bahor va kuzda seziladi, qachonki kun uzunligi eng tez, ba’zan kuniga bir necha daqiqaga o‘zgaradi. Jadval aniq qolishi uchun uni haftada bir marta emas, har kuni tekshirish kerak.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (02:08) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (19:37) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Tavsiya etilmaydi. Namoz jadvali geografiyaga sezgir: hatto o‘nlab kilometrlik farq ham Bomdod, Shom va Xufton vaqtida tafovutga olib keladi. Quyosh har bir aholi punkti ustida o‘z lahzasida chiqadi va botadi, shuning uchun qo‘shni shahar ma’lumotlari faqat taxminiy bo‘ladi. Namozni o‘z vaqtida ado etish uchun Kalkaman uchun aynan uning koordinatalari bo‘yicha hisoblangan jadvaldan foydalangan ma’qul, eng yaqin markazga emas.