Kem — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Kem namoz vaqtlari xususiyatlari
Kem namoz jadvali shaharning mahalliy ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun u bir xil vaqt mintaqasi doirasida ham qo‘shni aholi punktlaridan farq qilishi mumkin.
Kem namoz vaqti mahalliy vaqt mintaqasiga bog‘langan, u Moskva vaqti (MSK) bilan bir xil. Shu sababli bu yerdagi namoz jadvalini Moskva vaqti bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri solishtirib bo‘lmaydi.
Kem uchun 64.9570°N va 34.5918°E koordinatalari qo‘llaniladi. Kenglik bo‘yicha kunning mavsumiy uzunligi, uzunlik bo‘yicha esa quyosh tushligi va Peshin vaqtining siljishi aniqlanadi. Bu kenglik oq tunlar mintaqasiga yaqin, shuning uchun yozda Shom va Bomdod orasidagi oraliq juda qisqarishi mumkin.
Namoz jadvali faqat hududning rasmiy vaqtiga bog‘liq emas. Unga quyoshning ufqdan balandligi ta’sir qiladi, shuning uchun qo‘shni shaharlarda Bomdod, Peshin va Shom qiymatlari turlicha bo‘lishi mumkin. Yorug‘ tunlar davrida Bomdod va Xufton vaqtini diqqat bilan kuzatish ayniqsa muhim.
Kem dagi kunduzgi oraliq bugun 17 soat 40 daqiqa ni tashkil etadi — 03:57 dagi quyosh chiqishidan 21:37 dagi Shomgacha. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Kem dagi tungi oraliq 21:37 dagi Shomdan keyin boshlanadi va 02:15 dagi Bomdodgacha davom etadi. Uning davomiyligi — 4 soat 38 daqiqa. Tun juda qisqa, shuning uchun Xufton, Vitr va saharlik uchun vaqt cheklangan.
Yozda Kem da juda yorug‘ tunlar bo‘lishi mumkin: shu sababli Xufton va Bomdod vaqti alohida e’tiborni talab qiladi.
Kem uchun yorug‘ yozgi tunlar xosdir. Bu davrda Xufton kech kirishi, Bomdod esa erta bo‘lishi mumkin, shuning uchun jadvalni har kuni tekshirgan ma’qul.
Kem da namozga tayyorlanishda Bomdod (02:15), Shom (21:37) va Xuftonni (23:12) oldindan tekshirib qo‘yish qulay. Bu vaqtlar ko‘pincha kun boshlanishi, iftor va tungi namoz uchun mo‘ljal sifatida ishlatiladi.
Kem namoz jadvali Rossiya Federatsiyasi Musulmonlari Diniy boshqarmasi (RF MDB) metodi bo‘yicha, Asr vaqtini aniqlashda hanafiy mazhabidan foydalanib hisoblanadi. Ma’lumotlar har kuni yangilanadi va shaharning aniq geografik joylashuvini hisobga oladi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 02:15: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 03:57: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 12:48: peshin namozi vaqti.
- Asr — 18:22: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 21:37: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 23:12: tungi namoz.
Kem namoz vaqti haqida savollar
Namoz jadvali bevosita uch omilga bog‘liq: geografik kenglik, uzunlik va vaqt mintaqasi. Quyosh yer sharining har bir nuqtasida o‘z vaqtida chiqadi va botadi, shuning uchun Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton lahzalari hatto yaqin joylashgan aholi punktlari orasida ham muqarrar farq qiladi. Kenglikdagi farq qancha katta bo‘lsa, ertalabki va kechki namoz vaqtidagi tafovut shuncha sezilarli bo‘ladi. Aynan shuning uchun jadval har bir shaharning koordinatalariga moslab tuziladi.
Kem dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (02:15) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (21:37) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Kem da yuqori geografik kenglik tufayli o‘ziga xos astronomik sharoitlar yuzaga keladi. Yozda quyosh ufqdan chuqur botmaydi, tun juda qisqa yoki yorug‘ bo‘ladi, ayrim davrlarda esa haqiqiy shafaq umuman kirmasligi mumkin. Qishda esa, aksincha, kun o‘ta qisqa bo‘ladi. Bunday sharoitda Bomdod va Xufton vaqtini odatiy astronomik hisoblash qiyinlashadi, shuning uchun yuqori kengliklarga tavsiya etilgan maxsus tuzatish uslubi qo‘llaniladi.