Ola — namoz vaqtlari
7 августа 2026 / 24 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Ola namoz vaqtlari xususiyatlari
Ola sahifasida mahalliy vaqt va geografik joylashuvni hisobga olib hisoblangan namoz vaqtlari ko‘rsatilgan. Bu, ayniqsa, Bomdod, Shom va Xufton uchun muhim.
Ola dagi mahalliy vaqt Moskva vaqtidan 8 soat oldinda. Shu sababli Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton mamlakatning o‘rtacha vaqti emas, balki aynan shu shahar ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi.
Ola koordinatalari: 59.5803°N va 151.2995°E. Kenglik kun va tun uzunligiga, uzunlik esa quyoshning mahalliy vaqtga nisbatan haqiqiy holatiga ta’sir qiladi. Bu kenglik oq tunlar mintaqasiga yaqin, shuning uchun yozda Shom va Bomdod orasidagi oraliq juda qisqarishi mumkin.
Hatto ikki shahar bir vaqt mintaqasida bo‘lsa ham, kenglik va uzunlik tufayli namoz vaqti farq qilishi mumkin. Yorug‘ tunlar davrida Bomdod va Xufton vaqtini diqqat bilan kuzatish ayniqsa muhim.
Ola dagi kunduzgi oraliq bugun 16 soat 18 daqiqa ni tashkil etadi — 04:51 dagi quyosh chiqishidan 21:09 dagi Shomgacha. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
21:09 dagi kechki Shom namozi va 02:48 dagi ertalabki Bomdod orasida 5 soat 39 daqiqa o‘tadi. Ola uchun bu tungi namozlarni rejalashtirishda muhim mo‘ljaldir. Tun juda qisqa, shuning uchun Xufton, Vitr va saharlik uchun vaqt cheklangan.
Yozda Ola da juda yorug‘ tunlar bo‘lishi mumkin: shu sababli Xufton va Bomdod vaqti alohida e’tiborni talab qiladi.
Ola dagi yozgi yorug‘lik rejimi janubiy shaharlardan farq qiladi: tun qisqaradi va bu bevosita tungi va ertalabki namoz vaqtiga ta’sir qiladi.
Ola da kundalik amaliyot uchun uchta vaqt ayniqsa muhim: Bomdod — 02:48, Shom — 21:09 va Xufton — 23:04. Ular ertalabki, kechki va tungi ishlarni to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi.
Ola uchun jadvalni hisoblashda RF MDB metodi qo‘llaniladi, Asr vaqti esa hanafiy mazhabi bo‘yicha aniqlanadi. Bu jadvaldan farz namozlar uchun kunlik mo‘ljal sifatida foydalanish imkonini beradi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 02:48: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 04:51: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 13:01: peshin namozi vaqti.
- Asr — 18:24: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 21:09: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 23:04: tungi namoz.
Ola namoz vaqti haqida savollar
Namoz jadvali bevosita uch omilga bog‘liq: geografik kenglik, uzunlik va vaqt mintaqasi. Quyosh yer sharining har bir nuqtasida o‘z vaqtida chiqadi va botadi, shuning uchun Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton lahzalari hatto yaqin joylashgan aholi punktlari orasida ham muqarrar farq qiladi. Kenglikdagi farq qancha katta bo‘lsa, ertalabki va kechki namoz vaqtidagi tafovut shuncha sezilarli bo‘ladi. Aynan shuning uchun jadval har bir shaharning koordinatalariga moslab tuziladi.
Ola dagi namoz vaqti har kuni yangilanadi. Bu quyosh chiqishi va botishi lahzalari Yerning quyosh atrofida aylanishiga ergashib doimiy siljishi bilan bog‘liq. O‘zgarishlar, ayniqsa, o‘tish fasllarida — bahor va kuzda seziladi, qachonki kun uzunligi eng tez, ba’zan kuniga bir necha daqiqaga o‘zgaradi. Jadval aniq qolishi uchun uni haftada bir marta emas, har kuni tekshirish kerak.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (02:48) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (21:09) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Ola ning shimoliy kengliklarda joylashuvi standart hisob uchun qiyinchilik tug‘diradi. Yoz faslida quyosh ufq ostiga yetarlicha chuqur tushmaydi, shu sababli astronomik tun nihoyatda qisqa yoki butunlay yorug‘ bo‘lib qoladi — Bomdod va Xuftonning tabiiy chegaralarini odatiy usulda aniqlab bo‘lmaydi. Shuning uchun bunday shaharlar uchun ertalabki va tungi namoz vaqtini belgilashda yuqori kengliklarga maxsus ishlab chiqilgan tuzatish qo‘llaniladi.