Tommot — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Tommot namoz vaqtlari xususiyatlari
Tommot namoz jadvali shaharning mahalliy ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun u bir xil vaqt mintaqasi doirasida ham qo‘shni aholi punktlaridan farq qilishi mumkin.
Tommot dagi mahalliy vaqt Moskva vaqtidan 6 soat oldinda. Shu sababli Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton mamlakatning o‘rtacha vaqti emas, balki aynan shu shahar ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi.
Tommot koordinatalari: 58.9572°N va 126.2916°E. Kenglik kun va tun uzunligiga, uzunlik esa quyoshning mahalliy vaqtga nisbatan haqiqiy holatiga ta’sir qiladi. Bunday kenglikda yozgi va qishki namoz jadvali o‘rtasidagi mavsumiy farq kuchliroq seziladi.
Namoz jadvali faqat hududning rasmiy vaqtiga bog‘liq emas. Unga quyoshning ufqdan balandligi ta’sir qiladi, shuning uchun qo‘shni shaharlarda Bomdod, Peshin va Shom qiymatlari turlicha bo‘lishi mumkin. Shimoliy shaharlarda yozgi va qishki jadval o‘rtasidagi farq odatda kuchliroq bo‘ladi.
Tommot uchun bugungi jadval bo‘yicha quyosh 04:33 da chiqadi, Shom vaqti esa 20:48 da boshlanadi. Bu hodisalar orasida 16 soat 15 daqiqa o‘tadi. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
20:48 dagi kechki Shom namozi va 02:29 dagi ertalabki Bomdod orasida 5 soat 41 daqiqa o‘tadi. Tommot uchun bu tungi namozlarni rejalashtirishda muhim mo‘ljaldir. Tun juda qisqa, shuning uchun Xufton, Vitr va saharlik uchun vaqt cheklangan.
Yozda Tommot da kun uzun, shuning uchun Shom kech kirishi, Xufton bilan Bomdod orasidagi oraliq esa qisqarishi mumkin.
Tommot da namozga tayyorlanishda Bomdod (02:29), Shom (20:48) va Xuftonni (22:44) oldindan tekshirib qo‘yish qulay. Bu vaqtlar ko‘pincha kun boshlanishi, iftor va tungi namoz uchun mo‘ljal sifatida ishlatiladi.
Tommot uchun jadvalni hisoblashda RF MDB metodi qo‘llaniladi, Asr vaqti esa hanafiy mazhabi bo‘yicha aniqlanadi. Bu jadvaldan farz namozlar uchun kunlik mo‘ljal sifatida foydalanish imkonini beradi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 02:29: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 04:33: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 12:41: peshin namozi vaqti.
- Asr — 18:04: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 20:48: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 22:44: tungi namoz.
Tommot namoz vaqti haqida savollar
Namoz vaqti quyoshning ufqdan balandligi bilan belgilanadi, u esa har bir geografik nuqta uchun o‘ziga xosdir. Hisobga kenglik, uzunlik va o‘rnatilgan vaqt mintaqasi ta’sir qiladi. Shu sababli hatto bir hududda joylashgan shaharlar ham Bomdod, Quyosh, Peshin, Asr, Shom va Xufton uchun turli qiymatlarga ega bo‘ladi. Shahar shimol yoki janubga qancha siljigan bo‘lsa, yorug‘ kun uzunligi, u bilan birga namoz lahzalari ham shuncha farq qiladi.
Tommot dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (02:29) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (20:48) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Bu eng ishonchli yondashuv emas. Koordinatalar qancha aniq bo‘lsa, namoz vaqti shuncha aniq bo‘ladi, har bir shaharda esa u o‘ziga xosdir. Kenglik yoki uzunlik bo‘yicha kichik siljish ham quyosh chiqishi va botishi lahzasini, demak namoz vaqtini ham o‘zgartiradi. Shuning uchun Tommot uchun aynan shu shaharga tuzilgan individual jadvalga mo‘ljal olgan to‘g‘riroq; bu ayniqsa Ramazonda muhim, qachonki hisob tom ma’noda daqiqalarda yuritiladi.