Uxta — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Uxta namoz vaqtlari xususiyatlari
Uxta namoz jadvali shaharning mahalliy ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun u bir xil vaqt mintaqasi doirasida ham qo‘shni aholi punktlaridan farq qilishi mumkin.
Uxta uchun mahalliy vaqt qo‘llaniladi: shaharning vaqt mintaqasi Moskva vaqti (MSK) bilan bir xil. Bu barcha namozlarga — ertalabki Bomdoddan tungi Xuftongacha — ta’sir qiladi.
Uxta geografik joylashuvi — 63.5690°N, 53.6914°E. Bu koordinatalar namoz vaqtini hisoblash uchun muhim, chunki namozlar quyosh harakati bilan bog‘liq. Bu kenglik oq tunlar mintaqasiga yaqin, shuning uchun yozda Shom va Bomdod orasidagi oraliq juda qisqarishi mumkin.
Uxta namoz vaqtini boshqa shahar bilan ehtiyotkorlik bilan solishtirish kerak: koordinatalardagi kichik farq namoz boshlanishini bir necha daqiqaga o‘zgartirishi mumkin. Yorug‘ tunlar davrida Bomdod va Xufton vaqtini diqqat bilan kuzatish ayniqsa muhim.
Uxta dagi kunduzgi oraliq bugun 17 soat 16 daqiqa ni tashkil etadi — 02:52 dagi quyosh chiqishidan 20:08 dagi Shomgacha. Hozir kun uzun, shuning uchun Shom kechroq kiradi, tungi oraliq esa qisqaradi.
Uxta dagi tungi oraliq 20:08 dagi Shomdan keyin boshlanadi va 01:05 dagi Bomdodgacha davom etadi. Uning davomiyligi — 4 soat 57 daqiqa. Tun juda qisqa, shuning uchun Xufton, Vitr va saharlik uchun vaqt cheklangan.
Yozda Uxta da juda yorug‘ tunlar bo‘lishi mumkin: shu sababli Xufton va Bomdod vaqti alohida e’tiborni talab qiladi.
Uxta uchun yorug‘ yozgi tunlar xosdir. Bu davrda Xufton kech kirishi, Bomdod esa erta bo‘lishi mumkin, shuning uchun jadvalni har kuni tekshirgan ma’qul.
Uxta da kundalik amaliyot uchun uchta vaqt ayniqsa muhim: Bomdod — 01:05, Shom — 20:08 va Xufton — 21:49. Ular ertalabki, kechki va tungi ishlarni to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi.
Uxta namoz jadvali Rossiya Federatsiyasi Musulmonlari Diniy boshqarmasi (RF MDB) metodi bo‘yicha, Asr vaqtini aniqlashda hanafiy mazhabidan foydalanib hisoblanadi. Ma’lumotlar har kuni yangilanadi va shaharning aniq geografik joylashuvini hisobga oladi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 01:05: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 02:52: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 11:31: peshin namozi vaqti.
- Asr — 17:03: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 20:08: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 21:49: tungi namoz.
Uxta namoz vaqti haqida savollar
Namoz vaqti quyoshning ufqdan balandligi bilan belgilanadi, u esa har bir geografik nuqta uchun o‘ziga xosdir. Hisobga kenglik, uzunlik va o‘rnatilgan vaqt mintaqasi ta’sir qiladi. Shu sababli hatto bir hududda joylashgan shaharlar ham Bomdod, Quyosh, Peshin, Asr, Shom va Xufton uchun turli qiymatlarga ega bo‘ladi. Shahar shimol yoki janubga qancha siljigan bo‘lsa, yorug‘ kun uzunligi, u bilan birga namoz lahzalari ham shuncha farq qiladi.
Uxta dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ha, jadval saharlik va iftor vaqtini aniqlash uchun mos keladi. Bomdod vaqti (01:05) tonggi ovqatlanishni tugatish uchun mo‘ljal bo‘ladi: u kirishidan oldin saharlikni yakunlash kerak. Shom vaqti (20:08) iftor lahzasini ko‘rsatadi — aynan quyosh botishi bilan iftor boshlanadi. Shunga qaramay, muborak Ramazon oyida har kuni dolzarb qiymatlarni tekshirib turishni maslahat beramiz, chunki atigi bir necha daqiqalik farq ro‘zada muhim bo‘lishi mumkin.
Uxta ekvatordan uzoqda joylashgani sababli bu yerda yozda oq tunlar yoki ularga yaqin sharoitlar, qishda esa juda qisqa kun kuzatiladi. Quyoshning bunday holatida Bomdod va Xuftonni klassik hisoblash to‘g‘ri natija bermay qoladi: shafaq butun tun davom etishi mumkin. Mo‘minlar namozni ishonch bilan ado etishi uchun islomiy hisob-kitob markazlari tavsiya etgan yuqori kengliklar uchun tuzatish uslubi qo‘llaniladi.