Ulba — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Ulba namoz vaqtlari xususiyatlari
Ulba namoz jadvali shaharning mahalliy ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi, shuning uchun u bir xil vaqt mintaqasi doirasida ham qo‘shni aholi punktlaridan farq qilishi mumkin.
Ulba uchun mahalliy vaqt qo‘llaniladi: shaharning vaqt mintaqasi Moskva vaqtidan 2 soat oldinda. Bu barcha namozlarga — ertalabki Bomdoddan tungi Xuftongacha — ta’sir qiladi.
Ulba uchun 50.2658°N va 83.3780°E koordinatalari qo‘llaniladi. Kenglik bo‘yicha kunning mavsumiy uzunligi, uzunlik bo‘yicha esa quyosh tushligi va Peshin vaqtining siljishi aniqlanadi. Ushbu kenglik mintaqasida kun uzunligi yil davomida sezilarli o‘zgaradi, biroq keskin qutb hodisalarisiz.
Ulba namoz vaqtini boshqa shahar bilan ehtiyotkorlik bilan solishtirish kerak: koordinatalardagi kichik farq namoz boshlanishini bir necha daqiqaga o‘zgartirishi mumkin. O‘rta kenglik mintaqasida Bomdod va Shomning mavsumiy siljishlari ayniqsa seziladi.
Ulba dagi kunduzgi oraliq bugun 15 soat ni tashkil etadi — 04:02 dagi quyosh chiqishidan 19:02 dagi Shomgacha. Bu keskin mavsumiy chetlanishlarsiz mo‘‘tadil kun uzunligi.
Ulba dagi tungi oraliq 19:02 dagi Shomdan keyin boshlanadi va 01:55 dagi Bomdodgacha davom etadi. Uning davomiyligi — 6 soat 53 daqiqa. Tungi oraliq nisbatan qisqa, shuning uchun Xufton va saharlikni oldindan rejalashtirish qulay.
Yozda Ulba da yorug‘ kun uzunligi ortadi: bu ayniqsa erta Bomdod va kechki Shom bo‘yicha seziladi.
Ulba da kundalik amaliyot uchun uchta vaqt ayniqsa muhim: Bomdod — 01:55, Shom — 19:02 va Xufton — 20:58. Ular ertalabki, kechki va tungi ishlarni to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi.
Ulba namoz jadvali Rossiya Federatsiyasi Musulmonlari Diniy boshqarmasi (RF MDB) metodi bo‘yicha, Asr vaqtini aniqlashda hanafiy mazhabidan foydalanib hisoblanadi. Ma’lumotlar har kuni yangilanadi va shaharning aniq geografik joylashuvini hisobga oladi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 01:55: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 04:02: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 11:32: peshin namozi vaqti.
- Asr — 16:43: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 19:02: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 20:58: tungi namoz.
Ulba namoz vaqti haqida savollar
Namoz jadvali bevosita uch omilga bog‘liq: geografik kenglik, uzunlik va vaqt mintaqasi. Quyosh yer sharining har bir nuqtasida o‘z vaqtida chiqadi va botadi, shuning uchun Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton lahzalari hatto yaqin joylashgan aholi punktlari orasida ham muqarrar farq qiladi. Kenglikdagi farq qancha katta bo‘lsa, ertalabki va kechki namoz vaqtidagi tafovut shuncha sezilarli bo‘ladi. Aynan shuning uchun jadval har bir shaharning koordinatalariga moslab tuziladi.
Ulba dagi namoz vaqti har kuni yangilanadi. Bu quyosh chiqishi va botishi lahzalari Yerning quyosh atrofida aylanishiga ergashib doimiy siljishi bilan bog‘liq. O‘zgarishlar, ayniqsa, o‘tish fasllarida — bahor va kuzda seziladi, qachonki kun uzunligi eng tez, ba’zan kuniga bir necha daqiqaga o‘zgaradi. Jadval aniq qolishi uchun uni haftada bir marta emas, har kuni tekshirish kerak.
Ha, bu jadval ro‘zadorlar uchun ham yaratilgan. Saharlikni Bomdod (01:55) kirishidan oldin yakunlash kerak, u ertalabki namoz vaqti boshlanishini bildiradi. Iftor Shom (19:02) lahzasidan — quyosh botishidan boshlanadi. Esda tuting: Ramazon davomida bu qiymatlar har kuni siljiydi, shuning uchun har tong va kechqurun dolzarb vaqtni yangi jadval bo‘yicha aniqlagan ma’qul.
Tavsiya etilmaydi. Namoz jadvali geografiyaga sezgir: hatto o‘nlab kilometrlik farq ham Bomdod, Shom va Xufton vaqtida tafovutga olib keladi. Quyosh har bir aholi punkti ustida o‘z lahzasida chiqadi va botadi, shuning uchun qo‘shni shahar ma’lumotlari faqat taxminiy bo‘ladi. Namozni o‘z vaqtida ado etish uchun Ulba uchun aynan uning koordinatalari bo‘yicha hisoblangan jadvaldan foydalangan ma’qul, eng yaqin markazga emas.