Vali — namoz vaqtlari
25 сентября 2026 / 14 раби ас-сани 1448 г. х.
Oylik jadval
Vali namoz vaqtlari xususiyatlari
Vali uchun aynan shahar namoz jadvalidan foydalanish muhim: namoz vaqti faqat soatga emas, balki kenglik, uzunlik va quyosh holatiga ham bog‘liq.
Vali dagi mahalliy vaqt Moskva vaqtidan 1 soat oldinda. Shu sababli Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton mamlakatning o‘rtacha vaqti emas, balki aynan shu shahar ma’lumotlari bo‘yicha hisoblanadi.
Vali geografik joylashuvi — 53.3252°N, 49.4050°E. Bu koordinatalar namoz vaqtini hisoblash uchun muhim, chunki namozlar quyosh harakati bilan bog‘liq. Ushbu kenglik mintaqasida kun uzunligi yil davomida sezilarli o‘zgaradi, biroq keskin qutb hodisalarisiz.
Namoz jadvali faqat hududning rasmiy vaqtiga bog‘liq emas. Unga quyoshning ufqdan balandligi ta’sir qiladi, shuning uchun qo‘shni shaharlarda Bomdod, Peshin va Shom qiymatlari turlicha bo‘lishi mumkin. O‘rta kenglik mintaqasida Bomdod va Shomning mavsumiy siljishlari ayniqsa seziladi.
Vali uchun bugungi jadval bo‘yicha quyosh 06:33 da chiqadi, Shom vaqti esa 18:34 da boshlanadi. Bu hodisalar orasida 12 soat 1 daqiqa o‘tadi. Bu keskin mavsumiy chetlanishlarsiz mo‘‘tadil kun uzunligi.
18:34 dagi kechki Shom namozi va 04:49 dagi ertalabki Bomdod orasida 10 soat 15 daqiqa o‘tadi. Vali uchun bu tungi namozlarni rejalashtirishda muhim mo‘ljaldir. Bu Xufton, Vitr o‘qish va Bomdodga tayyorlanish uchun qulay tun uzunligi.
Kuz oylarida Vali da yorug‘ kun qisqaradi, shuning uchun yozgi va joriy Shom vaqti orasidagi farq seziladigan bo‘ladi.
Agar siz kunni Vali namoz jadvali bo‘yicha rejalashtirsangiz, eng avvalo Bomdod, Shom va Xuftonga e’tibor bering. 04:49 dagi Bomdod ertalabki mo‘ljalni, 18:34 dagi Shom kechki namoz va iftor vaqtini, 20:11 dagi Xufton esa tungi namoz boshlanishini aniqlashga yordam beradi.
Vali namoz jadvali Rossiya Federatsiyasi Musulmonlari Diniy boshqarmasi (RF MDB) metodi bo‘yicha, Asr vaqtini aniqlashda hanafiy mazhabidan foydalanib hisoblanadi. Ma’lumotlar har kuni yangilanadi va shaharning aniq geografik joylashuvini hisobga oladi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 04:49: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 06:33: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 12:34: peshin namozi vaqti.
- Asr — 16:36: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 18:34: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 20:11: tungi namoz.
Vali namoz vaqti haqida savollar
Har bir shahar o‘z geografik koordinatalariga ega va aynan ular bo‘yicha quyosh chiqishi va botishi hisoblanadi. Yer aylangani va uning o‘qi qiya bo‘lgani sababli turli nuqtalarda namoz vaqtlari mos kela olmaydi. Kenglik kun va tun uzunligini, uzunlik quyoshning ma’lum holatlardan o‘tish lahzasini, vaqt mintaqasi esa hisobni mahalliy vaqtga keltiradi. Ushbu omillar yig‘indisi har bir shahar uchun jadvalni o‘ziga xos qiladi.
Vali dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ha, jadval saharlik va iftor vaqtini aniqlash uchun mos keladi. Bomdod vaqti (04:49) tonggi ovqatlanishni tugatish uchun mo‘ljal bo‘ladi: u kirishidan oldin saharlikni yakunlash kerak. Shom vaqti (18:34) iftor lahzasini ko‘rsatadi — aynan quyosh botishi bilan iftor boshlanadi. Shunga qaramay, muborak Ramazon oyida har kuni dolzarb qiymatlarni tekshirib turishni maslahat beramiz, chunki atigi bir necha daqiqalik farq ro‘zada muhim bo‘lishi mumkin.
Bu eng ishonchli yondashuv emas. Koordinatalar qancha aniq bo‘lsa, namoz vaqti shuncha aniq bo‘ladi, har bir shaharda esa u o‘ziga xosdir. Kenglik yoki uzunlik bo‘yicha kichik siljish ham quyosh chiqishi va botishi lahzasini, demak namoz vaqtini ham o‘zgartiradi. Shuning uchun Vali uchun aynan shu shaharga tuzilgan individual jadvalga mo‘ljal olgan to‘g‘riroq; bu ayniqsa Ramazonda muhim, qachonki hisob tom ma’noda daqiqalarda yuritiladi.