Vardane — namoz vaqtlari
6 августа 2026 / 23 сафара 1448 г. х.
Oylik jadval
Vardane namoz vaqtlari xususiyatlari
Vardane uchun aynan shahar namoz jadvalidan foydalanish muhim: namoz vaqti faqat soatga emas, balki kenglik, uzunlik va quyosh holatiga ham bog‘liq.
Vardane namoz jadvali shaharning vaqt mintaqasi bo‘yicha hisoblanadi: u Moskva vaqti (MSK) bilan bir xil. Bir xil sana bo‘lsa ham, namoz vaqtlari boshqa hududlardan farq qilishi mumkin.
Vardane koordinatalari: 43.7318°N va 39.5543°E. Kenglik kun va tun uzunligiga, uzunlik esa quyoshning mahalliy vaqtga nisbatan haqiqiy holatiga ta’sir qiladi. Janubiy kengliklar uchun kun va tun uzunligining mavsumiy o‘zgarishlari mo‘‘tadilroq bo‘ladi.
Hatto ikki shahar bir vaqt mintaqasida bo‘lsa ham, kenglik va uzunlik tufayli namoz vaqti farq qilishi mumkin. Janubiy shaharlarda farqlar ko‘pincha quyosh chiqishi, Peshin va Shom vaqtida seziladi.
Vardane da bugun quyosh chiqishidan Shomgacha 14 soat 23 daqiqa o‘tadi: quyosh 05:16 da chiqadi, kechki namoz esa 19:39 da boshlanadi. Bu keskin mavsumiy chetlanishlarsiz mo‘‘tadil kun uzunligi.
Vardane da Shom (19:39) dan Bomdod (03:35) gacha bo‘lgan davr 7 soat 56 daqiqa davom etadi. Tungi oraliq nisbatan qisqa, shuning uchun Xufton va saharlikni oldindan rejalashtirish qulay.
Yozda Vardane da kun uzayadi, biroq tafovutlar odatda shimoliy shaharlarga qaraganda kamroq keskin bo‘ladi.
Vardane da namozga tayyorlanishda Bomdod (03:35), Shom (19:39) va Xuftonni (21:12) oldindan tekshirib qo‘yish qulay. Bu vaqtlar ko‘pincha kun boshlanishi, iftor va tungi namoz uchun mo‘ljal sifatida ishlatiladi.
Vardane namoz jadvali Rossiya Federatsiyasi Musulmonlari Diniy boshqarmasi (RF MDB) metodi bo‘yicha, Asr vaqtini aniqlashda hanafiy mazhabidan foydalanib hisoblanadi. Ma’lumotlar har kuni yangilanadi va shaharning aniq geografik joylashuvini hisobga oladi.
Bugungi asosiy mo‘ljallar
- Bomdod — 03:35: ertalabki namoz vaqtining boshlanishi va saharlikni tugatish uchun muhim mo‘ljal.
- Quyosh — 05:16: quyosh chiqqach Bomdod vaqti tugaydi.
- Peshin — 12:28: peshin namozi vaqti.
- Asr — 17:30: hanafiy mazhabi bo‘yicha hisoblangan asr namozi.
- Shom — 19:39: kechki namoz, shuningdek Ramazonda iftor uchun mo‘ljal.
- Xufton — 21:12: tungi namoz.
Vardane namoz vaqti haqida savollar
Namoz jadvali bevosita uch omilga bog‘liq: geografik kenglik, uzunlik va vaqt mintaqasi. Quyosh yer sharining har bir nuqtasida o‘z vaqtida chiqadi va botadi, shuning uchun Bomdod, Peshin, Asr, Shom va Xufton lahzalari hatto yaqin joylashgan aholi punktlari orasida ham muqarrar farq qiladi. Kenglikdagi farq qancha katta bo‘lsa, ertalabki va kechki namoz vaqtidagi tafovut shuncha sezilarli bo‘ladi. Aynan shuning uchun jadval har bir shaharning koordinatalariga moslab tuziladi.
Vardane dagi namoz jadvali har kuni qayta hisoblanadi, chunki quyosh holati yil davomida o‘zgarib turadi. Yorug‘ kun uzunligi bahorda asta-sekin ortadi va kuzda qisqaradi, shu sababli Bomdod va Shom vaqti tom ma’noda har kuni siljiydi. Eng tez o‘zgarishlar bahorgi va kuzgi teng kunlik davrlarida sodir bo‘ladi. Shuning uchun biz har kuni dolzarb ma’lumotlar bilan tekshirib turishni tavsiya qilamiz.
Ha, jadval saharlik va iftor vaqtini aniqlash uchun mos keladi. Bomdod vaqti (03:35) tonggi ovqatlanishni tugatish uchun mo‘ljal bo‘ladi: u kirishidan oldin saharlikni yakunlash kerak. Shom vaqti (19:39) iftor lahzasini ko‘rsatadi — aynan quyosh botishi bilan iftor boshlanadi. Shunga qaramay, muborak Ramazon oyida har kuni dolzarb qiymatlarni tekshirib turishni maslahat beramiz, chunki atigi bir necha daqiqalik farq ro‘zada muhim bo‘lishi mumkin.
Bu eng ishonchli yondashuv emas. Koordinatalar qancha aniq bo‘lsa, namoz vaqti shuncha aniq bo‘ladi, har bir shaharda esa u o‘ziga xosdir. Kenglik yoki uzunlik bo‘yicha kichik siljish ham quyosh chiqishi va botishi lahzasini, demak namoz vaqtini ham o‘zgartiradi. Shuning uchun Vardane uchun aynan shu shaharga tuzilgan individual jadvalga mo‘ljal olgan to‘g‘riroq; bu ayniqsa Ramazonda muhim, qachonki hisob tom ma’noda daqiqalarda yuritiladi.